Mở cửa chính ngạch cho mặt hàng sữa Việt Nam.

Một vị đại diện Vinamilk cho biết, ước tính sơ bộ tổng giá trị thị trường sữa bột của Trung Quốc lên đến 30 tỉ đô la Mỹ mỗi năm. Là quốc gia sản xuất sữa lớn thứ tư trên thế giới nhưng Trung Quốc cũng nhập khẩu một lượng lớn sữa bột hàng năm. Dù vậy, từ hơn chục năm qua, mặt hàng sữa Việt Nam chưa thể xuất sang thị trường này qua đường chính ngạch do vướng các “thủ tục kiểm dịch” về chất lượng, an toàn thực phẩm từ phía Trung Quốc.

mo-cua-chinh-ngach-cho-mat-hang-sua-viet-nam

Trong buổi hội đàm vào ngày 31-5 vừa qua tại TPHCM với ông Chi Thụ Bình, Tổng cục trưởng Tổng cục Giám sát chất lượng kiểm nghiệm – kiểm dịch quốc gia Trung Quốc (AQSIQ), Bộ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam Trần Tuấn Anh đã đề nghị AQSIQ tiếp tục phối hợp, sớm cho phép các sản phẩm sữa Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc. Phản hồi về việc này, ông Chi Thụ Bình cho biết việc nhập khẩu sữa từ Việt Nam cũng sẽ qua các quy trình đánh giá, giám định từ phía Trung Quốc và ông đề nghị phía Việt Nam cung cấp hồ sơ phục vụ cho việc đánh giá này. Sắp tới, các chuyên gia Trung Quốc cũng sẽ đến các doanh nghiệp sản xuất sữa lớn của Việt Nam để khảo sát thêm.

Trao đổi với TBKTSG, ông Vũ Ngọc Quỳnh, Tổng thư ký Hiệp hội Sữa Việt Nam, cho biết một số khảo sát thị trường gần đây cho thấy nhiều sản phẩm sữa của Việt Nam được người dân Trung Quốc ưa chuộng, như các loại sữa chua có đường, sữa chua không đường, sữa chua tiệt trùng, sữa chua nguyên kem và một số loại sữa nước khác. Cũng theo ông Quỳnh, các doanh nghiệp sữa Việt Nam đang bàn với nhau tổ chức một đoàn công tác sang Trung Quốc trong quí 3 năm nay để chủ động thảo luận thêm với cơ quan chức năng kiểm dịch Trung Quốc về các vấn đề liên quan đến xuất khẩu sữa theo đường chính ngạch.

Một vị đại diện Vinamilk cho biết, ước tính sơ bộ tổng giá trị thị trường sữa bột của Trung Quốc lên đến 30 tỉ đô la Mỹ mỗi năm. Là quốc gia sản xuất sữa lớn thứ tư trên thế giới nhưng Trung Quốc cũng nhập khẩu một lượng lớn sữa bột hàng năm. Dù vậy, từ hơn chục năm qua, mặt hàng sữa Việt Nam chưa thể xuất sang thị trường này qua đường chính ngạch do vướng các “thủ tục kiểm dịch” về chất lượng, an toàn thực phẩm từ phía Trung Quốc.

Trên thực tế, cũng theo vị đại diện Vinamilk, xét về điều kiện sản xuất, một số nhà sản xuất sữa của Việt Nam hoàn toàn có khả năng cạnh tranh với những đồng nghiệp trên thế giới. Những điểm cần lưu ý đối với thị trường Trung Quốc là cần khảo sát thị trường thật kỹ, về xu hướng tiêu dùng, khẩu vị người tiêu dùng…, nhất là cho những sản phẩm dành cho trẻ em, trẻ sơ sinh; cần xây dựng hệ thống phân phối đủ mạnh thì mới mong đáp ứng được nhu cầu đa dạng ở thị trường này.

Theo đánh giá của Hiệp hội Sữa, ngành sữa Việt Nam hiện nay có các nhà sản xuất lớn, đủ lực xuất khẩu ra nước ngoài. Doanh thu ngành sữa những năm gần đây có mức tăng trưởng mạnh mẽ. Năm 2015 đạt 92.000 tỉ đồng, tăng 23% so với năm 2014, trong đó, sữa nước chiếm 30%.

Bên cạnh đó, những dự án đầu tư tạo nguồn nguyên liệu của các doanh nghiệp sữa thời gian gần đây cũng cho thấy ngành sữa Việt Nam đủ sức thâm nhập thị trường Trung Quốc. Cũng theo Hiệp hội Sữa, Công ty cổ phần chuỗi thực phẩm TH hiện đã chủ động được 100% nguồn nguyên liệu. Năm ngoái, Vinamilk đã rót 1.600 tỉ đồng xây tổ hợp các trang trại chăn nuôi bò sữa công nghệ cao tại Thanh Hóa, và trước đó, doanh nghiệp này đã đầu tư 2.400 tỉ đồng xây “siêu nhà máy” sữa nước và sữa bột tại Bình Dương. Ngoài ra, NutiFood cũng đã tham gia thị trường sữa nước bằng việc đầu tư 1.600 tỉ đồng xây nhà máy sữa tại tỉnh Hà Nam, lớn nhất miền Bắc.

Nhiều doanh nghiệp sữa khác cũng đang có sự chuẩn bị cần thiết cho cửa xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, như Công ty cổ phần Anova Milk. Bà Võ Thúy Anh, Tổng giám đốc Anova Milk, cho biết công ty này đang quan tâm việc xuất khẩu sang các thị trường Trung Quốc, Myanmar, Lào và Campuchia. Bà chia sẻ: “Qua khảo sát, chúng tôi thấy giá sữa ở Trung Quốc cao hơn nhiều so với giá các sản phẩm sữa cùng loại ở Việt Nam. Sau một số sự cố sữa kém chất lượng tại Trung Quốc, hiện người tiêu dùng Trung Quốc rất sẵn sàng chi trả cho các loại sữa chất lượng cao. Chúng tôi sẽ chọn ra những sản phẩm có lợi thế để xuất khẩu vào thị trường này”. Hiện Anova Milk đang có những bước khảo sát, tìm hiểu sâu hơn về thị hiếu và thói quen của người tiêu dùng Trung Quốc để có chiến lược truyền thông, thiết kế mẫu mã bao bì (bằng tiếng Trung) phù hợp cho dòng sản phẩm sữa bột chất lượng cao xuất khẩu vào thị trường này.

Theo Quy hoạch phát triển ngành công nghiệp chế biến sữa Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2025, sản lượng sữa tươi sản xuất trong nước đạt 660 triệu lít, đáp ứng 35% nhu cầu trong nước vào năm 2015; 1 tỉ lít năm 2020 để đáp ứng 38% nhu cầu; 1,4 tỉ lít năm 2025, đáp ứng 40% nhu cầu. Về tổng thể, năm 2015 cả nước đã sản xuất 1,9 tỉ lít quy ra sữa tươi và dự kiến sản lượng sẽ tăng lên 2,6 tỉ lít vào năm 2020 và 3,4 tỉ lít vào năm 2025.

Ông Trần Quang Trung, Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam, cũng nhìn nhận Việt Nam có những nhà sản xuất sữa đủ năng lực mở rộng thị trường xuất khẩu, nhưng nếu nhìn ở bình diện rộng hơn, ông cho rằng thách thức của ngành sữa trong nước hiện nay cũng không hề nhỏ. Theo ông Trung, để ra “sân chơi” lớn hơn, các nhà sản xuất sữa trong nước cần sớm cải thiện khâu tổ chức thu mua sữa tươi nguyên liệu vốn vẫn chưa ổn định về chất lượng, giá thành còn cao. Đó là chưa kể mối liên kết giữa người chăn nuôi và người chế biến còn chưa tốt, chưa minh bạch về tiêu chuẩn trong quảng cáo sản phẩm…